Wasserijsite

Het project Wasserijsite maakt deel uit van het stadsvernieuwingsproject En route! in de wijken Dampoort en Sint-Amandsberg in Gent. Deze buurt wordt gekenmerkt door een dense stedelijke structuur met gesloten bouwblokken en een mix van residentiële en kleinschalige industriële functies. De Wasserijsite bevindt zich midden in zo’n bouwblok en bestaat uit een gevarieerd geheel van gebouwen, waaronder een herenwoning, een voormalig industrieel wasserijgebouw en verschillende loodsen.

De opdrachtgever stelde de vraag om deze versnipperde en deels onderbenutte site te herontwikkelen tot een betekenisvolle plek voor de buurt. Daarbij lag de nadruk op het creëren van ruimte voor lokaal ondernemen, innovatie en creatieve initiatieven, met bijzondere aandacht voor jonge starters en een sterke wisselwerking met de omgeving. Het beheer van de site is in handen van WasCo, die deze mix verder zal invullen via een programmatie met onder meer workshops, sportactiviteiten en culturele evenementen.

Oorspronkelijke toestand van de site waar er geen kwalitatieve buitenruimte was

Als antwoord hierop startte dmvA met een ontwerpend onderzoek naar het potentieel van de site. Op basis daarvan werd een architecturaal concept ontwikkeld dat verder verfijnd werd via participatiemomenten met buurtbewoners. Centraal in de aanpak staat het ontpitten van het binnengebied: minder waardevolle gebouwen worden verwijderd om ruimte te maken voor groen en openheid binnen het dichte bouwblok.

Tegelijk worden karakteristieke elementen behouden, zoals de 19de-eeuwse gevel van het herenhuis aan de Toekomststraat, de industriële gevel aan de Kunstenaarstraat, de modernistische binnengevels en specifieke erfgoedelementen zoals de schouw, het waterreservoir en het glasraam met het monogram van oprichter Maurice Dossche bewaard. Deze elementen verankeren het project in zijn geschiedenis zonder het te musealiseren en versterken de identiteit en het geheugen van de plek.

Het project zet daarnaast in op toegankelijkheid en verbinding. Door een nieuwe doorsteek tussen de Toekomststraat en de Kunstenaarstraat wordt de site doorwaadbaar gemaakt. Deze route loopt deels door de buitenruimte en deels door een binnenstraat in het wasserijgebouw. Aan de Toekomststraat wordt een rijwoning verwijderd, waarbij de vrijgekomen wand wordt vergroend met klimplanten en ondersteund door een stalen structuur die tegelijk als herkenbare toegang fungeert. Het binnengebied wordt landschappelijk vormgegeven door Fris in het Landschap, met een focus op een meer natuurlijke, verwilderde groenaanleg met diverse sferen. Terrassen en stapstenen structureren het plein zonder het vast te leggen, waardoor verschillende vormen van gebruik mogelijk blijven.

Doorgang van de Toekomststraat naar het nieuwe binnengebied

Het nieuwe binnengebied dat de binnenstraat en de Toekomststraat verbindt

De binnenstraat vanuit de Kunstenaarsstraat gezien

De gebouwen op de site worden gerenoveerd met het oog op flexibiliteit en polyvalent gebruik. Dankzij een heldere organisatie, nieuwe circulatiekernen en doordachte technische ingrepen kunnen verschillende functies eenvoudig worden ondergebracht en aangepast aan toekomstige noden.

Het ontpitte binnengebied met bewaarde modernistische gevels

Er wordt bewust gekozen voor een dialoog tussen oud en nieuw: bestaande structuren blijven maximaal behouden, terwijl nieuwe toevoegingen uitgevoerd worden in zichtbeton en ruw metselwerk. Dit resulteert in een zogenaamde littekenarchitectuur, waarbij de geschiedenis van de plek leesbaar blijft.

Groen, ontpit binnengebied als doorgang voor de buurt

De duurzaamheid van het project ligt in meerdere aspecten. Enerzijds wordt ingezet op hergebruik van bestaande gebouwen en materialen, wat de ecologische impact aanzienlijk vermindert. Anderzijds zorgt het ontpitten voor meer groen en waterinfiltratie in het bouwblok. De flexibiliteit van de ruimtes verlengt bovendien de levensduur van het project, doordat het eenvoudig kan inspelen op veranderende noden. Tot slot versterkt de sterke verankering in de buurt de sociale duurzaamheid, door ontmoeting, lokale economie en betrokkenheid te stimuleren.

Specifics