Vlashoeve

De West-Vlaamse stad Kortrijk ontstond uit een Romeinse woonkern op de kruising van de Leie en twee Romeinse heirbanen. Kortrijk groeide onder impuls van een bloeiende vlas- en lakennijverheid uit tot een van de welvarendste steden van Vlaanderen. Vandaag is Kortrijk bekend vanwege zijn textielindustrie, als inkoopstad en zijn centrumfunctie op het vlak van tewerkstelling, dienstverlening en onderwijs. De stad heeft diverse hogescholen een universiteit.

De Vlashoeve is gelegen op een strategisch scharnierpunt tussen de campus van Hogeschool VIVES Zuid en de universiteitscampus KULAK in Kortrijk. VIVES is een katholieke hogeschool ontstaan uit het samengaan van twee hogescholen in West-Vlaanderen. De site wordt in het noorden begrensd door een woon- en zorgcentrum en in het zuiden door een woonwijk.

Het historische hoevecomplex, daterend uit 1850, is één van de laatste typische Zuid-West-Vlaamse boerderijen op Kortrijks grondgebied. De site bestaat uit meerdere bouwvolumes namelijk de hoevewoning, de monumentale schuur en stallingen, gegroepeerd rond een vierkant erf enerzijds, een boomgaard en weiden anderzijds. Een centrale vijver splitst het domein op in twee delen.

In de jaren ’70 werd de vlashoeve omgevormd tot het vlasmuseum van de stad Kortrijk. Als uitbreiding werd toen aan de zuidzijde van de boomgaard een nieuwe vleugel gebouwd opgetrokken in baksteen. In 2015 verhuisde het vlasmuseum naar de binnenstad en kwam de hoeve leeg te staan. Naast gelegen VIVES hogeschool kampte met ruimtegebrek en verwierf de ganse site met als doel ze te transformeren tot het kenniscentrum van de hogeschool. Tevens moest de nieuwe afdeling wellbeing- en vitaliteitsmanagement onderbracht worden op de site.

dmvA werd aangesteld om de ganse site en de gebouwen te transformeren tot een uitbreiding van de scholencampus.

Op stedenbouwkundig concept vertrekt vanuit de doelstelling om de site terug toegankelijk te maken voor de Kortrijkzaan. Naast de bestaande oost-west-as die de site van VIVES en de campus van KULAK met elkaar verbindt werd er tevens een noordzuid-as gecreëerd waardoor de site ook toegankelijk wordt vanuit de woonwijk en het woonzorgcentrum.

Ontwerp voor de luifel op het vierkante erf

Op landschappelijk niveau wordt de tweeledigheid van de site versterkt. De zuidwestelijk gelegen boomgaard en weide worden uitgewerkt als groene long en picknickweide voor studenten. De vierkante koer, omboord door de hoevewoning, schuur en stallingen, krijgt de uitstraling van een stedelijk activiteitenplein. Een nieuwe uitkragende luifel in de vorm van een abstract ‘boomblad’ fungeert als een minimale, sculpturale eyecatcher en vormt een hedendaagse ‘speakers’ corner’ in dialoog met de historische context.

Eerherstel hoeve

Door eerdere ingrepen, met name de verbouwingen eind jaren ’70 en ’80 en de museale invulling was de oorspronkelijke ruimtelijke kwaliteit van de hoeve aangetast. De schuur was opgedeeld in kleine compartimenten, de gebouwen hadden een gesloten en donker karakter en de relatie tussen erfgoed, landschap was verzwakt. De stad Kortrijk wenste de historische hoevesite te herbestemmen tot een levende annex van de bestaande scholencampus, met als doel de interactie en synergie tussen de academische wereld en het bedrijfsleven te stimuleren.

Voormalige schuur die als multifunctionele ruimte wordt gebruikt

Het gebouw voor wellbeing- en vitaliteitsmanagement wordt gekenmerkt door een gesloten structuur met repetitieve draaglijnen en donkere ruimtes. Om hier licht, lucht en beleving te introduceren met behoud van de nodige discretie en privacy worden drie verticale, beglaasde lichtschachten toegevoegd. Deze brengen daglicht diep in het gebouw.

De nieuwe inkom van de administratieve vleugel wordt centraal gepositioneerd tussen schuur en stallingen. Een vrijstaand, compact volume met sanitaire functies en lockers zorgt voor een heledere ciculatie. De stallingen worden ingericht als kantoren en vergaderruimtes, terwijl de schuur haar open karakter terugkrijgt en wordt ingezet als polyvalente zaal.

Specifics