Woning PVO
Net buiten de ring van Mechelen, ten noordoosten van het stadscentrum, ligt een modernistische eengezinswoning uit de jaren ’50, ontworpen door de Belgische architect Lucien Engels (1928–2016).
Het project is gelegen in een aaneengesloten huizenrij. De bouwdiepte van de woning is beperkt en bovendien minder diep dan de twee aangrenzende buren. Hierdoor zorgen de hoge scheimuren ervoor dat de tuin aanvoelt als een besloten tuinkamer.
De woning werkt met splitlevels en heeft een beletagekarakter, wat de ruimtelijke organisatie sterk beïnvloedt. De benedenverdieping was daarbij ingericht als bergruimte, met slechts enkele ramen, waardoor er nauwelijks lichtinval was en het contact met de tuin minimaal bleef. Achteraan was er een smal balkon dat niet bruikbaar was als volwaardige buitenruimte. De uitdaging was een modernistische woning van Lucien Engels aanpassen naar de huidige noden en wensen van de bouwheer.
Lucien Engels
Engels stond bekend om zijn expressieve, plastische vormentaal, het spel van volumes en licht, en zijn aandacht voor de relatie tussen architectuur en omgeving. Daarnaast realiseerde hij talrijke rijwoningen in Vilvoorde, voornamelijk geïnspireerd op tijdgenoten en gekenmerkt door een heldere, transparante architectuur.
Hij liet zich inspireren door figuren als Henry van de Velde en Huib Hoste, pioniers van het modernisme in België, maar ook door de nieuwe materialen en technieken die in de jaren ’50 en ’60 in opkomst waren. Onder zijn tijdgenoten waren architecten als Renaat Braem, Léon Stynen en Willy Van Der Meeren, die net als Engels experimenteerden met beton, glas en staal om een open, functionele en sociale architectuur te ontwikkelen.
Kenmerkend voor Engels was zijn zoektocht naar een synthese tussen kunst en architectuur: hij werkte vaak samen met beeldhouwers en kunstenaars en zag gebouwen niet als losse objecten, maar als onderdelen van een ruimtelijk geheel. Zijn projecten, waaronder scholen, woningen en publieke gebouwen, weerspiegelden een humanistische visie waarin licht, ruimte en harmonie met de omgeving centraal stonden.
House PVO
De bouwheren, zelf grote bewonderaars van het werk van Lucien Engels, hechtten veel belang aan het behoud van zijn vormentaal en visie. dmvA benaderde de renovatie dan ook met grote zorg en gevoel voor erfgoed en wist de karakteristieke elementen op een eigentijdse, maar eerbiedige manier te herstellen en nieuw leven in te blazen.
De opdracht bestond erin meer contact te creëren met de omgeving en de aanwezige splitlevels optimaal te benutten. Door een aantal gerichte ingrepen werd deze vormgeving op een eigenzinnige manier versterkt. De nieuwe zichtlijnen doorheen het interieur werden geopend en de binnenruimtes werden op een natuurlijke manier verbonden met het nieuwe terras en de tuin. Het bestaande betonnen terras maakte plaats voor een nieuwe, uitgesproken terrasconstructie die de relatie tussen woning en tuin versterkt. Omdat het gebouw minder diep is dan de buren en de tuin wordt omringd door hoge scheimuren, kon deze constructie worden gerealiseerd en biedt ze bovendien een extra meerwaarde voor de tuin.
Wat deze woning bijzonder maakt, is het sterke contact met de straat. Dit werd versterkt door functionele plek te creëren aan de straat voor de fietsenberging. Door de vele zichtassen en doorzichten ontstaat er een visuele connectie tussen de straatzijde en de tuin, waardoor de woning voortdurend in dialoog staat met haar context.
-
Voorgevel oorspronkelijke toestand
-
Voorgevel nieuwe toestand
Binnenin werden de functies herverdeeld en werd het niveau van de benedenverdieping verlaagd, waardoor deze bruikbaar werd als verblijfsfunctie. Hierdoor kon de bestaande split-levelstructuur optimaal benut worden. In combinatie met de grote raampartijen resulteert dit in een dynamisch spel van licht, zichtlijnen en niveauverschillen.
De nieuwe betonnen portiek draagt het terras en omhelst de modernistische vormentaal van Lucien Engels. Het terras is opgebouwd uit glasbouwstenen, waardoor er zo weinig mogelijk licht wordt weggenomen.
-
Achtergevel oorspronkelijke toestand
-
Achtergevel nieuwe toestand met meer lichtinval door de verlaging van de gelijkvloers en toevoeging van ramen
Specifics
Opdrachtgever: P – VO
Locatie: Mechelen
Realisatie: 2016 – 2019
Ontwerpteam: Tom Verschueren, David Driesen, Rob Naulaers
Ingenieur Stabiliteit: MATHH Engineering
Fotografie: Johnny Umans
Tuinarchitect: Stefan Morael
