Woning PVO
Woning PVO
Net buiten de ring van Mechelen, ten noordoosten van het stadscentrum, ligt een modernistische eengezinswoning uit de jaren ’50, ontworpen door de Belgische architect Lucien Engels (1928–2016).
Het project is gelegen in een aaneengesloten huizenrij. De bouwdiepte van de woning is beperkt en bovendien minder diep dan de twee aangrenzende buren. Hierdoor zorgen de hoge scheimuren ervoor dat de tuin aanvoelt als een besloten tuinkamer.
De woning werkt met splitlevels en heeft een beletagekarakter, wat de ruimtelijke organisatie sterk beïnvloedt. De benedenverdieping was daarbij ingericht als bergruimte, met slechts enkele ramen, waardoor er nauwelijks lichtinval was en het contact met de tuin minimaal bleef. Achteraan was er een smal balkon dat niet bruikbaar was als volwaardige buitenruimte. De uitdaging was een modernistische woning van Lucien Engels aanpassen naar de huidige noden en wensen van de bouwheer.
Lucien Engels
Engels stond bekend om zijn expressieve, plastische vormentaal, het spel van volumes en licht, en zijn aandacht voor de relatie tussen architectuur en omgeving. Daarnaast realiseerde hij talrijke rijwoningen in Vilvoorde, voornamelijk geïnspireerd op tijdgenoten en gekenmerkt door een heldere, transparante architectuur.
Hij liet zich inspireren door figuren als Henry van de Velde en Huib Hoste, pioniers van het modernisme in België, maar ook door de nieuwe materialen en technieken die in de jaren ’50 en ’60 in opkomst waren. Onder zijn tijdgenoten waren architecten als Renaat Braem, Léon Stynen en Willy Van Der Meeren, die net als Engels experimenteerden met beton, glas en staal om een open, functionele en sociale architectuur te ontwikkelen.
Kenmerkend voor Engels was zijn zoektocht naar een synthese tussen kunst en architectuur: hij werkte vaak samen met beeldhouwers en kunstenaars en zag gebouwen niet als losse objecten, maar als onderdelen van een ruimtelijk geheel. Zijn projecten, waaronder scholen, woningen en publieke gebouwen, weerspiegelden een humanistische visie waarin licht, ruimte en harmonie met de omgeving centraal stonden.
House PVO
De bouwheren, zelf grote bewonderaars van het werk van Lucien Engels, hechtten veel belang aan het behoud van zijn vormentaal en visie. dmvA benaderde de renovatie dan ook met grote zorg en gevoel voor erfgoed en wist de karakteristieke elementen op een eigentijdse, maar eerbiedige manier te herstellen en nieuw leven in te blazen.
De opdracht bestond erin meer contact te creëren met de omgeving en de aanwezige splitlevels optimaal te benutten. Door een aantal gerichte ingrepen werd deze vormgeving op een eigenzinnige manier versterkt. De nieuwe zichtlijnen doorheen het interieur werden geopend en de binnenruimtes werden op een natuurlijke manier verbonden met het nieuwe terras en de tuin. Het bestaande betonnen terras maakte plaats voor een nieuwe, uitgesproken terrasconstructie die de relatie tussen woning en tuin versterkt. Omdat het gebouw minder diep is dan de buren en de tuin wordt omringd door hoge scheimuren, kon deze constructie worden gerealiseerd en biedt ze bovendien een extra meerwaarde voor de tuin.
Wat deze woning bijzonder maakt, is het sterke contact met de straat. Dit werd versterkt door functionele plek te creëren aan de straat voor de fietsenberging. Door de vele zichtassen en doorzichten ontstaat er een visuele connectie tussen de straatzijde en de tuin, waardoor de woning voortdurend in dialoog staat met haar context.
-
Voorgevel oorspronkelijke toestand
-
Voorgevel nieuwe toestand
Binnenin werden de functies herverdeeld en werd het niveau van de benedenverdieping verlaagd, waardoor deze bruikbaar werd als verblijfsfunctie. Hierdoor kon de bestaande split-levelstructuur optimaal benut worden. In combinatie met de grote raampartijen resulteert dit in een dynamisch spel van licht, zichtlijnen en niveauverschillen.
De nieuwe betonnen portiek draagt het terras en omhelst de modernistische vormentaal van Lucien Engels. Het terras is opgebouwd uit glasbouwstenen, waardoor er zo weinig mogelijk licht wordt weggenomen.
-
Achtergevel oorspronkelijke toestand
-
Achtergevel nieuwe toestand met meer lichtinval door de verlaging van de gelijkvloers en toevoeging van ramen
Specifics
Opdrachtgever: P – VO
Locatie: Mechelen
Realisatie: 2016 – 2019
Ontwerpteam: Tom Verschueren, David Driesen, Rob Naulaers
Ingenieur Stabiliteit: MATHH Engineering
Fotografie: Johnny Umans
Tuinarchitect: Stefan Morael
Woning ME
Woning ME
Na de oorlog breidde de stad Antwerpen zich uit in de vorm van tuinwijken met bakstenen woningen, typerend voor die tijd. Dit project maakt deel uit van een nieuwe kleine verkaveling, gelegen in het midden van een met bomen omzoomde straat in zo’n tuinwijk te Mortsel.
De opgave bestond erin om binnen een strak budget een woning te realiseren die inspeelt op de karaktervolle, bakstenen omgeving, maar tegelijk een hedendaagse identiteit uitstraalt. Het project moest bovendien twee functies samenbrengen: een woning en een licht, ruim atelier. Belangrijk daarbij was deze op een intelligente manier met elkaar te verweven zonder aan privacy in te boeten.
Het architecturale concept speelt in op de omliggende (sub)urbane bakstenen context en verzekert een continuïteit, terwijl het tegelijkertijd een sterke eigentijdse identiteit behoudt. Het gebouw heeft uniforme gevels in oranje-rode baksteen, gemetseld in halfsteens verband, die speelt met diepte.
De zuidgevel introduceert diepte, ritme en orde door een repetitie van baksteentraveeën, die voor een spel van schaduw en gefilterd licht zorgt.
De westgevel vertaalt deze vormentaal in diepliggende houten ramen, omlijst en gestructureerd door een repetitie van houten stijlen.
Wat betreft programma is het hybride project ontworpen voor een intelligent gebruik van de site door twee verschillende, maar met elkaar verbonden functies te dienen: een woning en een atelier. Terwijl het atelier op de tweede verdieping bereikbaar is via een betonnen wenteltrap, kunnen de functionele en harmonieuze woonfuncties op de eerste twee verdiepingen desgewenst ervan gescheiden worden. Zo balanceert het project tussen privacy en openheid, zowel tussen de twee functies als tussen binnen en de buitenomgeving.
De eerlijkheid en consistentie van materiaal en detaillering zet zich binnen voort met snelbouwmetselwerk in het zicht, zichtbetonnen elementen en houten interieurelementen.
-
Wenteltrap naar het tweede verdiep/ het atelier
-
Interieur eerste verdiep
Specifics
Opdrachtgever: EM
Locatie: Mortsel
Realisatie: 2023-2025
Ontwerpteam: David Driesen, Tom Verschueren, Dries Delagaye
Fotografie: Bart Gosselin
Schaal: Woning + atelier
